BB-HS Bibliotheek Erfgoedcentrum, handschriften
![Handschrift Handschrift](http://mifiles.archieven.nl/default/images/handschrift.png)
70020 Nicolaus de Lyra, Postillae super pentateuchum
Datering:
1437-1438
Titel:
Nicolaus de Lyra, Postillae super pentateuchum
Toelichting:
Bevat commentaren op de Bijbelboeken; ff. 1r-79v: Genesis; ff. 80r-144r: Exodus; ff. 144v-175v: Leviticus; ff. 175v-211v: Numeri; ff. 211v-247v: Deuteronomium; ff. 248r-270r: Joshua; ff. 270v-290r: Rechters; ff. 290r-293r: Ruth
Inhoud:
De Postillae super pentateuchum zijn commentaren op Bijbelboeken, geschreven door Nicholas van Lyra (1270-1349), een Franciscaanse leraar en een van de meest invloedrijke beoefenaars van de Bijbelse exegese in de middeleeuwen. De Pentateuch omvat de eerste vijf boeken van het Oude Testamen: Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium. Commentaren op deze boeken worden in dit handschrift nog opgevolgd door commentaar op de boeken Joshua, Rechters en Ruth.
Er zijn meerdere overleveringen van Nicola’s Postillae waarbij de tekst is voorzien van illustraties. Dit exemplaar is voorzien van pentekeningen die met geel en rood zijn ingekleurd en uitgewerkt. De tekeningen zijn voornamelijk schematisch en tonen indelingen van de Ark van Noach, plattegronden van heiligdommen of candelabra. Alleen bij de figuur van Aäron is een andere kleur toegevoegd, namelijk blauw. Hij is afgebeeld in kledij van een hogepriester wat zijn rol als eerste hogepriester van de Israëlieten en aartsvader van alle priesters afbeeldt
Er zijn meerdere overleveringen van Nicola’s Postillae waarbij de tekst is voorzien van illustraties. Dit exemplaar is voorzien van pentekeningen die met geel en rood zijn ingekleurd en uitgewerkt. De tekeningen zijn voornamelijk schematisch en tonen indelingen van de Ark van Noach, plattegronden van heiligdommen of candelabra. Alleen bij de figuur van Aäron is een andere kleur toegevoegd, namelijk blauw. Hij is afgebeeld in kledij van een hogepriester wat zijn rol als eerste hogepriester van de Israëlieten en aartsvader van alle priesters afbeeldt
Vindplaats:
Hs-020
Taal:
Latijn
Schrifttype:
Littera hybrida, 2 kolommen, 45-48 regels
Decoratie:
Gedecoreerde initialen; f. 1r: groot rood initiaal met ingewerkte versiering (uitsparingen); gevuld met arabesken; uitwerking langs de marge.
f. 4v, 80r, 144v, 211v: grote rode initialen met uitsparingen.
f. 290r: klein rood initiaal met uitsparingen.
Tekeningen:
f. 21v: 2 figuren van de indeling van de ark van Noach. (rood-geel)
f. 122v: 2 figuren van het propitiotorium, met engelen. (geel-bruin)
f. 123v en 124r: 2 figuren van de m… proposicionis met incensum en broden (geel)
f. 124r: 2 figuren van de candelabrum (geel)
f. 125v: figura cortinarum (geel)
f. 126r: figura sagarum (geel)
f. 126v: paries tabernaculi (geel)
f. 127v: 2 figuren altaris holocausti (geel-rood-zwart)
f. 129v: figura Aaronis (blauw-geel-zwart-rood; blauw kleed, rood ceintuur)
f. 137r: figura tabularum Decalogi (zwarte tekening, niet gekleurd)
f. 144r: plattegrond van het heiligdom (zwarte tekening, niet gekleurd)
f. 178v: plattegrond van de lege afdelingen in het kamp (geel-rood).
Zijkanten van het boekblok zijn geverfd met een mix van rode en blauwe stipjes
f. 4v, 80r, 144v, 211v: grote rode initialen met uitsparingen.
f. 290r: klein rood initiaal met uitsparingen.
Tekeningen:
f. 21v: 2 figuren van de indeling van de ark van Noach. (rood-geel)
f. 122v: 2 figuren van het propitiotorium, met engelen. (geel-bruin)
f. 123v en 124r: 2 figuren van de m… proposicionis met incensum en broden (geel)
f. 124r: 2 figuren van de candelabrum (geel)
f. 125v: figura cortinarum (geel)
f. 126r: figura sagarum (geel)
f. 126v: paries tabernaculi (geel)
f. 127v: 2 figuren altaris holocausti (geel-rood-zwart)
f. 129v: figura Aaronis (blauw-geel-zwart-rood; blauw kleed, rood ceintuur)
f. 137r: figura tabularum Decalogi (zwarte tekening, niet gekleurd)
f. 144r: plattegrond van het heiligdom (zwarte tekening, niet gekleurd)
f. 178v: plattegrond van de lege afdelingen in het kamp (geel-rood).
Zijkanten van het boekblok zijn geverfd met een mix van rode en blauwe stipjes
Plaats vervaardiging:
Noord-West Duitsland, Keulen?
Aantal folia:
293
Formaat:
28,8 x 20,5
Materiaal:
Papier
Band:
Middeleeuwse band met blindstempel en bladwijzers
Herkomst:
Kruisheren, Venlo; Kruisheren, Sint Agatha
Oude code:
Hs Agatha 80
Eigendomsnotities:
Bezitternotitie op f. 1r: "G. Golt. Cruciferorum Conuento Agathae prope Cuick."
Documentatie:
BNM; MMDC; Pronkstukken. Venlo 650 jaar stad (1993), nr. 31a
Opmerkingen:
In bezit geweest van Johannes van Coesfeld, secretaris in deze stad (zie aantekeningen op f. 130r). Hij gaf het aan de Kruisheren van St. Nicholaas te Venlo.
Tussen f. 123v en f. 124r is een papieren strook met tekst toegevoegd
Tussen f. 123v en f. 124r is een papieren strook met tekst toegevoegd
Organisatietrefwoorden:
laatste wijziging 13-03-2024